|
ایدئولوژی یا زیباییشناسی؟ تحلیل گفتمان انتقادی و تحلیل گفتمان چندوجهی به مثابه الگوهایی نوین برای مطالعه امرلوکس در مطالعات فیلم
|
میثم یزدی  |
|
|
|
چکیده: (6 مشاهده) |
در مطالعات فیلم معاصر یک نقطه کور روششناختی کاملاً آشکار وجود دارد: ما فاقد چارچوبهای نظاممند و تکرارپذیر برای درک این موضوع هستیم که سینما دقیقاً چگونه امر لوکس (Luxury) را برمیسازد، به تصویر میکشد و از آن به مثابه ابزاری کارآمد بهره میبرد. لوکس همه جا بر پرده سینما به چشم میخورد؛ از عمارتهای فاخر با فناوریهای دیجیتال در فیلمهای پرفروش مدرن هالیوود گرفته تا مینیمالیسم خاموش و بهدقت گزینششده سینمای مستقل هنری. با این وجود، بهرغم حضور مسلط این پدیده هم به منزله یک پیشران مضمونی و هم یک جلوه زیباییشناختی، مواجهه علمی و پژوهشی با لوکس سینمایی، بهطرز شگفتآوری در سطح برداشتهای تأثری (امپرسیونیستی) باقی مانده است. محققان غالباً بر نقدهای توصیفی تکیه میکنند که در واکاوی شبکه درهمتنیده نشانگرهای نشانهشناختی، پویاییهای پنهان قدرت و چارچوبهای شناختی که در عمل ادراک ما از امر لوکس روی پرده را شکل میدهند، ناکام میمانند.
برای رفع این کاستی، مقاله حاضر پیوندی عمیق میان «تحلیل گفتمان انتقادی» (CDA) و «تحلیل گفتمان چندوجهی» (MDA) برقرار میسازد. از طریق تلفیق ساختاری چارچوبهای اجتماعی-سیاسی نورمن فرکالف و تئون ای. ون دایک با دستور زبانهای دیداری و نقشگرای نظاممندی که توسط گونتر کرس، تئو ون لیوون و کی اوهالوران بسط یافتهاند، در این پژوهش سه ابزارگاه تحلیلی کاملاً بدیع پیشنهاد میشود:
۱. الگوی الایهبندی گفتمان لوکس (LDSM)
۲. الگوی مفصلبندی چندوجهی لوکس (MLAM)
۳. الگوی ایدئولوژی-زیباییشناسی لوکس سینمایی (CLIAM)
این مطالعه از طریق ارائه فرآیندهای گامبهگام دقیق، نمودارها و تحلیل یک سکانس فرضی، چگونگی عملکرد دقیق این الگوها را موشکافی میکند. در نهایت، استدلال مقاله این است که چارچوبهای تلفیقی یادشده، روشی شفاف و دقیق را در اختیار نظریهپردازان فرهنگی و پژوهشگران رسانه قرار میدهند تا سرانجام بتوانند نقش سینما را در شکلدهی به مفهوم لوکس رمزگشایی کنند؛ نه صرفاً به مثابه یک حظ زیباییشناختی، بلکه به عنوان یک نیروی ایدئولوژیک قدرتمند. |
|
| واژههای کلیدی: تحلیل گفتمان انتقادی، تحلیل گفتمان چندوجهی، مطالعات فیلم، زیباییشناسی، فرهنگ بصری. |
|
|
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي دریافت: 1405/4/9 | پذیرش: 1404/10/10
|
|
|
|
|
|
|
| ارسال نظر درباره این مقاله |
|
|
|