Research Journal of the Iranian Academy of Arts

fa فرهنگ تصویر جهانیِ ژانر "پیه‌تا" در صحنۀ نقاشی معاصر ایران با رویکرد تراژیک نورتروپ فِرای The Global Visual Culture of the "Pietà" Genre in Contemporary Iranian Painting Stage with a Tragic Approach Based on Northrop Frye تخصصي Special پژوهشي Research  پیه‌تا به عنوان یک موضوع مذهبی در هنر، تصویر می‌شود و بر مضمون احساسات مادریِ مریم نسبت به عیسی و غم و اندوه او تمرکز دارد. نقطۀ اوج این ژانر هنری که سبقۀ تاریخی عمیق دارد، مربوط به دورۀ رنسانس و مجسمۀ مرمرین میکلانژ در واتیکان رم است. در طول تاریخ، تفسیرهای مختلفی از این پیه‌تای اصلی ارائه شده و هدف مقاله، پیگیری تداوم این سنت تصویری، تکثیر و بازآفرینیِ مجدد آن در هنر معاصر جهان است و این ژانر، وسیله‌ای برای پرداختن به مسائل تراژیک کنونی در جوامع، فرض شده است. پرسش تحقیق بر محور چرایی و چگونگیِ ظهور پیه‌تا در صحنۀ نقاشی معاصر ایران قرار دارد و دیگر اینکه؛ آیا می‌توان رویکرد نظری نورتروپ فِرای، در ژانر تراژدی ادبی را، قابل تعمیم به ژانر هنری پیه‌تا در نظر گرفت؟ روش تحقیق، توصیفی _ تحلیلی بوده و شیوۀ گردآوری اطلاعات با ترجمه و ارجاع به مأخذ اصلیِ متنی و تصویری انجام پذیرفته است. بنابر نتیجه؛ نقاشان معاصر ایرانی با رویکرد به این فرهنگ تصویریِ جهانی و پیوند آن با فرهنگ بومی، ژانری خلق کرده‌اند که به بازتعریف معنای پیه‌تا، در پارادایم هنر انقلاب و جنگ می‌پردازد. این آثار همزمان، موضوعات تراژیک مذهبی، کربلا و معراج قهرمان شهید و مضامین اجتماعیِ سوگ "مادر وطن" و آسیب‌پذیریِ انسانی را نشان می‌دهند. نظریۀ روایت پاییز یا گونۀ ادبی تراژیک در ادبیات، نزد فِرای، در نقاشی ژانر پیه‌تا، به ویژه پیه‌تاهای معاصر ایران، قابل بازشناسی و معادله است و اشتراکاتی در روایت ایزد رستاخیز یافته و مضمون سوگواری میان آنها وجود دارد.   Pietà, as a religious theme in art, is depicted with a focus on Mary's maternal emotions toward Jesus and her grief. The pinnacle of this artistic genre, with a deep historical background, is related to Michelangelo's marble sculpture in Vatican City, Rome, during the Renaissance period. Throughout history, various interpretations of this original Pietà have been presented. The aim of this paper is to trace the continuity of this visual tradition, its reproduction, and re-creation in contemporary global art. Ingrained in the collective consciousness, this genre has become a means of addressing current societal tragic issues. The research questions focus on why and how the Pietà has emerged in contemporary Iranian painting and whether Northrop Frye's theoretical approach to the genre of literary tragedy can be applied to the artistic genre of Pietà. The research method is descriptive-analytical, and data collection has been conducted through translation and reference to original textual and visual sources. According to the findings, contemporary Iranian painters, considering this global visual culture and its connection with local culture, have created a genre that redefines the meaning of Pietà within the paradigm of revolutionary and war art. These works simultaneously depict tragic religious themes, such as Karbala and the ascension of the martyr-hero, while addressing social themes of "Motherland" mourning, compassion, and human vulnerability. Frye’s theory of the autumn narrative, or the tragic literary genre, can be recognized and equated with the Pietà genre in painting, particularly in contemporary Iranian Pietàs. There are commonalities between the resurrection god narrative and themes of mourning and the contrast between life and death found within these works.   ژانر پیه‌تا, میکلانژ, نقاشی معاصر, ژانر تراژیک, نورتروپ فرای Contemporary painting, Michelangelo, Northrop Frye, Pietà genre, tragic genre 59 84 http://pazhouheshnameh.ir/browse.php?a_code=A-10-160-1&slc_lang=fa&sid=1 Sheyma Fahima شیما فهیما sheyma.fahima@gmail.com 1003194753284600276 1003194753284600276 Yes Tehran University دانشگاه تهران