fa تأثیر مبانی عصب‌شناختی ادراک دیداری بر مدالیتۀ دیداری در فرایند طراحی گرافیکی تخصصي Special پژوهشي Research مدالیته، میزان واقع‌نمایی بازنمایی ابژه توسط نشانه/متن است. مخاطبان نیز برای فهم یا سنجش درجۀ اعتبار متن به داوری مدالیته آن متن می‌پردازند؛ داوری‌ای که ماهیتاً زمان‌مند و مکان‌مند است و وابسته به بافت اجتماعی/فرهنگی، پویا و سیال است. در ساحت زبان استفاده از افعال مدال برای تعیین یا القاء درجات صدق امری شناخته شده است. اما از دیدگاه نشانه‌شناسی اجتماعی مدالیته منحصر به وجوه زبان‌شناختی نیست و به‌طور کلی تمام شیوه‌های متکثر بازنمایی ابژه، دارای درجات مختلفی از مدالیته هستند. یکی از مهم‌ترین این شیوه‌ها، بازنمایی دیداری است. انواع مدالیته دیداری از جمله مدالیته طبیعت‌گرا، انتزاعی، حسی و... تأثیر به‌سزایی در ارزش صدق ابژۀ دیداری دارند و به‌طور کلی رسانه‌های دیداری (نسبت به متون نوشتاری) ابزار توانمندتری در واقع‌نمایی ابژه هستند. از سویی دیگر، می‌دانیم ادراک و شناخت ابژه/جهان امری وابسته به توانایی‌های شناختی انسان است و به‌طور خاص شناخت دیداری ابژه به‌شدت تحت تأثیر بنیان‌های عصب‌شناختی ادراک دیداری است؛ بنیان‌هایی که مبنای ادراک عناصر دیداری ابژه مانند فرم، شکل، رنگ، عمق و بافت هستند. روان‌شناسان تجربی در اوایل قرن بیستم به برخی از این مبانی و اصول تجربی تحت عنوان نظریۀ گشتالت اشاره کرده‌اند. اما با توسعۀ مطالعات مرتبط با علوم شناختی و نوروساینس در چند دهۀ اخیر درک عمیق‌تر و گسترده‌تری از بنیان‌های عصب‌شناختی ادراک دیداری فراهم آمده و کاربردهای گسترده‌ای در زمینه‌های نظری و کاربردی مختلف از زیبایی‌شناسی تا طراحی‌شناختی یافته است. بنابراین قابل انتظار خواهد بود که مدالیته دیداریِ ابژه نیز تحت تأثیر این مبانی باشد و آگاهی از این تأثیرات و کاربست آنها در رسانه‌های دیداری/حسی قطعاً می‌تواند بر داوری مخاطب بر میزان ارزش صدق تأثیر به‌سزایی داشته باشد. شایان ذکر است با توجه به گسترده‌بودن مفهوم و مصادیق مرتبط با ابژۀ دیداری، مصادیق مورد نظر ما در این پژوهش، آثار گرافیکی اعم از مضامین علمی، فرهنگی، هنری یا تجاری است. در این بررسی مشاهده شد که چگونه برخی اصول و مبانی ادراک دیداری در حوزۀ عصب‌زیبایی‌شناسی مانند اصول «تداوم خوب»، «جداسازی»، «تقارن» و «تغییر اوج» در فرایند طراحی گرافیکی می‌توانند موجد افزایش ارزش صدق انواع مدالیته دیداری شوند و کاربرد آگاهانۀ آنها با علم به تأثیرات عمیقی که این اصول بر چگونگی ادراک دیداری مخاطب دارند، می‌تواند کیفیت طراحی و میزان جذابیت یا تأثیرگذاری حسی و به تبع آن مدالیتۀ دیداری آثار را به‌شدت تحت تأثیر قرار دهد. The degree of reality of an object’s representation via sign/text is referred to as its modality. The audience also judges the modality of the text in order to comprehend or evaluate its degree of credibility.Such a judgment depends on time, place, and a dynamic, fluid social/cultural milieu. The use of modal verbs in language is well known for establishing or implying the factuality of an action. From a social semiotics perspective, modality is not just limited to linguistic features, and generally speaking, all numerous forms of representing the object have varying degrees of modality. Visual representation is one of the most important of such methods. Different forms of visual modality, such as naturalistic, abstract, sensory, etc. modality, have a substantial impact on the veracity of the object. In general, visual media, as opposed to written texts, are a powerful instrument for representation of the object. Furthermore, the perception and cognition of an object /world depends on a person’s cognitive capacities. In particular, the neurological underpinnings of visual perception, which serve as the foundation for the perception of visual features like form, shape, color, depth, and texture, have a significant impact on a person’s ability to perceive an object or of the world visually. Some of these experimental foundations were described as Gestalt psychology by experimental psychologists in the early 20th century. However, as research in cognitive science and neuroscience has advanced recently, a more thorough understanding of the neurological foundations of visual perception has emerged. This understanding has found expanded applications in theoretical and real-world fields ranging from aesthetics to cognitive design. The visual modality of the object is therefore anticipated to be impacted by these foundations, and audience perception of the value of reality can undoubtedly be significantly influenced by knowledge of these effects and their use in visual/sensory media. It should be noted that, because the concepts and instances associated to the visual object are so broad, the instances meant in this study are graphic works with scientific, cultural, artistic, or commercial topics. This study demonstrated how certain fundamentals and principles of neuro-aesthetics, such as “good continuation,” “isolation,” “symmetry,” and “peak shift” in graphic design, can boost the reality value of different types of visual modality. Furthermore, it showed that their application should be done with knowledge that the profound effects these principles may have on the audience’s visual perception may have a substantial impact on the works’ design quality, attractiveness or sensory impact, and visual modality. مدالیته, مدالیتۀ دیداری, ابژۀ دیداری, طراحی گرافیکی, علوم اعصاب‌شناختی. Modality, Visual Modality, Visual Object, Graphic Design, Cognitive Neuroscience 57 69 http://pazhouheshnameh.ir/browse.php?a_code=A-10-119-2&slc_lang=fa&sid=1 kamran paknejad rasekhi کامران پاک‌نژاد راسخی 1003194753284600177 1003194753284600177 Yes