fa مطالعه تقابل «فرهنگ» و «طبیعت» به مثابه نظام معناساز در فرایند ترجمه فرهنگی بررسی تطبیقی نمایشنامه «اتوبوسی بهنام هوس» و دو اقتباس سینمایی کازان و توکلی عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:iransharp;"><span style="font-size:14px;">رابطه میان متن مکتوب و متن سینمایی مبتنی بر ترجمه بینازبانی است. نشانه<span dir="LTR">‌</span>های مکتوب به نشانه<span dir="LTR">‌</span>های تصویری تبدیل می<span dir="LTR">‌</span>شوند و در این راستا تغییراتی رخ می<span dir="LTR">‌</span>دهد که این تغییرات می<span dir="LTR">‌</span>تواند از دو منظر زیبایی<span dir="LTR">‌</span>شناسی و مطالعات میان<span dir="LTR">‌</span>رشته<span dir="LTR">‌</span>ای مورد پژوهش قرار گیرد. یکی از منظرهای مطالعات میان<span dir="LTR">‌</span>رشته<span dir="LTR">‌</span>ای در این راستا استفاده از آرای یوری لوتمان و هم<span dir="LTR">‌</span>فکرانش در حوزه نشانه<span dir="LTR">‌</span>شناسی فرهنگی مکتب مسکو- تارتو است. ایشان عقیده داشتند بخشی از فرایند تولید معنا در &laquo;تقابل میان فرهنگ- طبیعت&raquo; شکل می<span dir="LTR">‌</span>گیرد. این نگاه، با فرض اولیه<span dir="LTR">‌</span>ای، فرهنگ را نشانه آرامش و طبیعت را نشانه<span dir="LTR">‌</span>ای از آشوب می<span dir="LTR">‌</span>داند و بر پایه این فرضیه نظام<span dir="LTR">‌</span>های معناساز تقابلی خود را در حوزه<span dir="LTR">‌</span>های نقد هنر و نظام<span dir="LTR">‌</span>های فرهنگی گسترش می<span dir="LTR">‌</span>دهد. در این مقاله کوشیده می<span dir="LTR">‌</span>شود ضمن دقت در این انگاره، فرهنگ و طبیعت در حوزه نشانه<span dir="LTR">‌</span>شناسی فرهنگی بازخوانی و امکانی که این حوزه مطالعاتی در ترجمه فرهنگی (اقتباس) آثار سینمایی پدید می<span dir="LTR">‌</span>آورد، به<span dir="LTR">‌</span>مثابه یک الگو بیان شود. در ادامه خوانشی از نمایشنامه اتوبوسی به<span dir="LTR">‌</span>نام هوس، نوشته تنسی ویلیامز بنا بر آرای مکتب نشانه<span dir="LTR">‌</span>شناسی فرهنگی مسکو- تارتو ارائه می<span dir="LTR">‌</span>شود و تقابل فرهنگ و طبیعت در دو اقتباس سینمایی این نمایشنامه یعنی فیلم<span dir="LTR">‌</span>های اتوبوسی به<span dir="LTR">‌</span>نام هوس ساخته الیا کازان (1951) و بیگانه اثر بهرام توکلی (1392) از منظر تطبیقی مورد بررسی قرار می<span dir="LTR">‌</span>گیرد. در این پژوهش که بر مبنای کتابخانه<span dir="LTR">‌</span>ای است و بر پایه روش توصیفی- تطبیقی بنا شده به این پرسش پاسخ داده می<span dir="LTR">‌</span>شود که فرایند ترجمه عناصر &laquo;فرهنگ&raquo; و &laquo;طبیعت&raquo; از متن مبدأ به متون مقصد بر پایه چه سازوکاری شکل گرفته<span dir="LTR">‌</span>است؟ و تفاوت<span dir="LTR">‌</span>های عناصر نشانه<span dir="LTR">‌</span>ای &laquo;فرهنگ&raquo; و &laquo;طبیعت&raquo; در متن مبدأ و متون مقصد چگونه به ایجاد معنا کمک می<span dir="LTR">‌</span>کنند؟</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;">The relationship between a written text and a cinematic script is based on their inter<span dir="RTL">-</span>lingual translation<span dir="RTL">. </span>Written signs change to visual ones and some changes occur along the way: changes which can be studied and researched from both aesthetics and interdisciplinary points of view<span dir="RTL">. </span>The theories of Yuri Lotman and his fellows<span dir="RTL">&rsquo; </span>in cultural semiotics of the Tartu<span dir="RTL">- </span>Moscow School provide a basis for such interdisciplinary studies<span dir="RTL">. </span>They believed that a part of meaning production is formed amid<span dir="RTL"> &ldquo;</span>the contrast between nature and culture<span dir="RTL">&rdquo;. </span>The perspective assumes culture as the sign of calm and nature as the sign of chaos<span dir="RTL">. </span>Based on this theory a dialectics is developed between meaning<span dir="RTL">-</span>making systems in art criticism and cultural systems<span dir="RTL">. </span>Paying attention to this<span dir="RTL">, </span>the present paper tries to re<span dir="RTL">-</span>read culture and nature in cultural semiotics and explore the potentials of this topic for studying cultural translation<span dir="RTL"> (</span>adaptation<span dir="RTL">) </span>of cinematic works<span dir="RTL">, </span>seeking its patterns<span dir="RTL">. </span>This is followed by a reading from Tennessee Williams<span dir="RTL">&rsquo;</span>s play A Streetcar Named Desire based on Tartu<span dir="RTL">-</span>Moscow cultural school in which the contrast between culture and nature is studied using a comparative approach<span dir="RTL">, </span>in the plays two cinematic adaptations A Streetcar Named Desire by Elia Kazan<span dir="RTL"> (1951) </span>and The Stranger by Bahram Tavakkoli<span dir="RTL"> (2013).&nbsp; </span>Using library research and descriptive<span dir="RTL">-</span>comparative method<span dir="RTL">, </span>the research tries to cast light on translation mechanisms of<span dir="RTL"> &ldquo;</span>culture<span dir="RTL">&rdquo; </span>and<span dir="RTL"> &ldquo;</span>nature<span dir="RTL">&rdquo; </span>from the original text to its adaptations<span dir="RTL">, </span>and how the semiological differences of<span dir="RTL"> &ldquo;</span>culture<span dir="RTL">&rdquo; </span>and<span dir="RTL"> &ldquo;</span>nature<span dir="RTL">&rdquo; </span>between the original and the adaptation help in meaning making<span dir="RTL">.</span></span></div> اقتباس, اتوبوسی بهنام هوس, فرهنگ و طبیعت, نشانه شناسی فرهنگی, یوری لوتمان. Adaptation, A Streetcar Named Desire, Culture and Nature, Cultural Semiotics, Yori Lotman. 97 111 http://pazhouheshnameh.ir/browse.php?a_code=A-10-2-12&slc_lang=fa&sid=1 Ramtin Shahbazi رامتین شهبازی shahbazi.ramtin@gmail.com Yes