fa پیتر بروک و تئاتر بینافرهنگی عمومى General پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:iransharp;"><span style="font-size:14px;">پیتر بروک یکی از مهم<span dir="LTR">‌</span>ترین کارگردانان تئاتر است که بسیاری از آثار خود را بر مبنای ایده بینافرهنگیت شکل داده است. نفوذ وی در این حوزه به قدری بوده که گفتمان تئاتر بینافرهنگی را نمی<span dir="LTR">‌</span>توان از نقد آثار او جدا کرد. برخلاف نگاه غالباً ستایش<span dir="LTR">‌‌</span>آمیز جامعه تئاتری ایران نسبت به بروک، در غرب بسیاری از پژوهشگران او را به دلیل اتّخاذ رویکردهای استعماری و اورینتالیستی مورد نقد قرار داده<span dir="LTR">‌</span>اند. در این مقاله تلاش شده تا به دو پرسش پاسخ داده شود: 1) تئاتر بینافرهنگی بروک چگونه عمل می<span dir="LTR">‌</span>کند؟ 2) آیا نمایش<span dir="LTR">‌</span>های بینافرهنگی بروک توانسته<span dir="LTR">‌</span>اند نتایج فرهنگی مثبتی از خود بر جای بگذارند؟ این مقاله با تعریف تئاتر بینافرهنگی به عنوان &laquo;زمینه<span dir="LTR">‌</span>ای جهت به رسمیت شناختن ارزش<span dir="LTR">‌</span>های فرهنگی و بازسازی هویت افراد و جوامع گوناگون&raquo; آغاز می<span dir="LTR">‌</span>شود. بر مبنای این تعریف، تئاتر بینافرهنگی باید از منافع فردی و تملّک فرهنگی دوری کند و امکان برقراری گفت<span dir="LTR">‌</span>وگویی سازنده را میان فرهنگ<span dir="LTR">‌</span>ها و جوامع مختلف فراهم سازد. سپس به نقد دو اثر از بروک پرداخته شده است: ارگاست (اوّلین اثر بینافرهنگی بروک) و مهابهاراتا (مهم<span dir="LTR">‌</span>ترین اثر بینافرهنگی وی). پس از بررسی این دو اثر، به پرسش<span dir="LTR">‌</span>های پژوهشی پاسخ داده شده است. به طور خلاصه، آثار بروک منجر به تاریخ<span dir="LTR">‌</span>زدایی از منابع اقتباسی خود نظیر&nbsp; مهابهاراتا شده و در آنها اثری از بازنگری در ارزش<span dir="LTR">‌</span>های فرهنگی یا بازسازی هویتی دیده نمی<span dir="LTR">‌</span>شود. این امر می<span dir="LTR">‌</span>تواند منجر به بروز سوءتفاهماتی برای مخاطب شود و به شکاف<span dir="LTR">‌</span>های فرهنگی و نژادی در جوامع و کشورهای گوناگون دامن زند. از این<span dir="LTR">‌</span>رو آثار بروک به رغم جلب مخاطبان بسیار، در عمل نتایج منفی درون<span dir="LTR">‌</span>فرهنگی و بینافرهنگی به بار آورده<span dir="LTR">‌</span>اند.</span></span></div> <div style="text-align: justify;">Peter Brook is considered one of the most important theatre directors who forms many of his works based on the idea of interculturalism<span dir="RTL">. </span>His significant role in this area has made him inseparable from the discourse of Intercultural theatre<span dir="RTL">. </span>Unlike many Iranian theatre practitioners and researchers who admire Brook<span dir="RTL">, </span>in the West he has been criticised for adopting colonial and Orientalist approaches<span dir="RTL">. </span>This article seeks to answer two questions<span dir="RTL">: 1) </span>how does Brook<span dir="RTL">&rsquo;</span>s intercultural theatre work<span dir="RTL">? 2) </span>have his intercultural performances made positive contributions<span dir="RTL">? </span>The article begins with the definition of intercultural theatre as<span dir="RTL"> &lsquo;</span>a site for the recognition of cultural values and the reconstitution of individual and community identities<span dir="RTL">&rsquo;. </span>According to this view<span dir="RTL">, </span>intercultural theatre must avoid personal interests and cultural appropriation in order to conduct a dialogue among different cultures and communities<span dir="RTL">. </span>After defining intercultural theatre<span dir="RTL">, </span>two productions are analysed: Orghast<span dir="RTL"> (</span>Brook<span dir="RTL">&rsquo;</span>s first intercultural work<span dir="RTL">) </span>and The Mahabharata<span dir="RTL"> (</span>his most significant production<span dir="RTL">). </span>To answer the research questions<span dir="RTL">, </span>Brook decontextualises his original source material and does not recognise the Other<span dir="RTL">&rsquo;</span>s cultural values<span dir="RTL">, </span>nor does he help to reconstitute the identities of individuals and communities of his source cultures<span dir="RTL">. </span>This could cause misinterpretations as well as cultural and racial divisions<span dir="RTL">. </span>Hence<span dir="RTL">, </span>despite attracting a large number of audiences<span dir="RTL">, </span>Brook<span dir="RTL">&rsquo;</span>s works have made negative intracultural and intercultural results<span dir="RTL">. </span></div> پیتر بروک, تئاتر بینافرهنگی, ارگاست, مهابهاراتا, جشن هنر شیراز. Peter Brook, Intercultural Theatre, Orghast, Mahabharata, Shiraz Art Festival. 57 71 http://pazhouheshnameh.ir/browse.php?a_code=A-10-2-10&slc_lang=fa&sid=1 Hooman Zandi Zadeh هومن زندی زاده houman_zandizadeh@yahoo.com Yes