|
روایتشناسی تطبیقی بازنمایی زن به مثابه کهنالگوی اسطورهای در سینمای موج نو ایران و رمانهای دهههای ۱۳۴۰-۱۳۵۰
|
مهدی نوری مقدم   |
|
|
|
چکیده: (222 مشاهده) |
| این پژوهش با رویکردی تطبیقی به تحلیل روایتشناختی بازنمایی زن در سینمای موج نو ایران و ادبیات داستانی دههٔ ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ میپردازد. هدف اصلی، بررسی چگونگی تبدیل شخصیت زن به کهنالگوهای اسطورهای و تحلیل وجوه اشتراک و افتراق این بازنماییها در دو رسانه متفاوت است. روش تحقیق، توصیفی-تحلیلی و بر پایهٔ نظریههای «اسطورهشناسی فمینیستی» (هلن سیکسو، ژولیا کریستوا) و «روایتشناسی تطبیقی» (ژرار ژنت) است. دادهها شامل فیلمهای شاخص موج نو، مانند گاو (داریوش مهرجویی، ۱۳۴۸) و قیصر (مسعود کیمیایی، ۱۳۴۸) و رمانهای سووشون (سیمین دانشور، ۱۳۴۸) و توپ (غلامحسین ساعدی، ۱۳۴۸) است. یافتهها نشان میدهد که هر دو رسانه از کهنالگوهای اسطورهای (از جمله «مادر-قربانی»، «زن-ناجی» و «زن-وسوسهگر») بهره میگیرند، اما در بسترهای متفاوت اجتماعی و هنری، این کهنالگوها را بازتفسیر میکنند. در حالی که سینمای موج نو، با وجود نوآوریهای فرمی، غالباً به بازنماییهای سنتی و دوگانههای تقلیلیافته زن متکی است، ادبیات داستانی دههٔ ۴۰-۵۰ فرصت بیشتری برای خلق شخصیتهای زن کنشگر و چندلایه فراهم کرده است. این نتایج نشان میدهد که بازنمایی زن در این دوره نه بازتولید صرف اسطورههای کلاسیک، بلکه واکنشی به گفتمان اجتماعی و فرهنگی زمانه بوده است |
|
| واژههای کلیدی: روایتشناسی تطبیقی، کهنالگوی اسطورهای، اسطورهشناسی فمینیستی، سینمای موج نو ایران، ادبیات داستانی دههٔ ۴۰ و ۵۰، بازنمایی زن. |
|
|
|
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
تخصصي
دریافت: 1405/4/9 | پذیرش: 1404/10/10
|
|
|
|
|
|
